Melodika, ağızla üflenerek ve tuşlara basılarak çalınan, klavyesi piyanoya benzeyen küçük bir çalgıdır. Her tuşun arkasında bir dilcik (reed) bulunur: tuşa basıp üflediğinizde hava o dilciği titreştirir ve tuşun notası duyulur. Okullarda başlangıç çalgısı olarak sık kullanılır.

Melodika nasıl çalışır?

Ağızlıktan üflediğiniz hava çalgının içindeki bir odaya dolar. Basmadığınız tuşların kapakları (valf) kapalıdır, bu yüzden hava o tuşların dilciğine ulaşamaz ve ses çıkmaz. Bir tuşa bastığınızda onun kapağı açılır, hava dilcikten geçer, dilcik titreşir ve çalgının gövdesi sesi duyulur hâle getirir.

Bunun iki sonucu var:

  • Tuşa basmadan üflerseniz ses çıkmaz.
  • Her tuş her zaman aynı notayı verir; nota değiştirmek için başka bir tuşa basarsınız.

Melodikanın özellikleri

ÖzellikNasıl
Ses nasıl çıkar?Serbest dilcikle (free reed): üfleme + tuşa basma
Tuş sayısıÇoğu modelde 32 ya da 37; 13 ile 45 arasında değişen modeller de var
Ses aralığıGenellikle iki ya da üç oktav
AğızlıkKısa, sert ya da yarı esnek bir ağızlık; ya da uzun, esnek bir hortum
Nerede kullanılır?Okul müzik derslerinde; çocuklar için tasarlanmış hafif modeller de var

Modern melodikayı 1950'lerin sonunda Hohner firması geliştirdi; benzer çalgılar İtalya'da 19. yüzyıldan beri biliniyordu.

Ağızlık mı, hortum mu?

Melodikalar kısa bir ağızlıkla ya da uzun, esnek bir hortumla gelir. Ağızlık ya da hortum, çalgıyı dik tutmanıza veya yatay koyup iki elle çalmanıza imkân verecek biçimde tasarlanır. Vikipedi'ye göre yeni başlayanlar uzun hortumla kullanır; bu modellerin arkasında tutmak için bir sap bulunur.

Melodika kimler için uygundur?

  • Müzik dersi alan çocuklar için: Melodika başlıca ilkokul müzik eğitiminde kullanılır.
  • Nota öğrenmeye yeni başlayanlar için: Her tuş belirli bir nota verir; hangi tuşun hangi nota olduğunu klavyeye bakarak görürsünüz.
  • Her yerde çalışmak isteyenler için: Hafif ve taşınabilirdir; evde, okulda ya da yolda çalışabilirsiniz.

Nereden başlamalıyım?

İlk adımlar için Melodika Nasıl Çalınır? rehberine bakın. Hazır olduğunuzda kolay şarkılara geçin; Kırmızı Balık ve Küçük Kurbağa iyi ilk şarkılardır. Şarkı sayfasındaki Melodika Modu, klavyede o anda basmanız gereken tuşu işaretler. Notaların nasıl okunduğunu nota okuma rehberinde, seçebileceğiniz diğer parçaları kolay ve kısa şarkılar listesinde bulabilirsiniz.